‘Y Fenyw Ddaeth o’r Môr’ – Adolygiad gan Meleri Mair Morgan

Prif thema y ddrama “Y Fenyw Ddaeth o’r Môr” gan Henrik Ibsen a trosiad gan Menna Elfyn gan Theatr Genedlaethol Cymru oedd rhyddid i ferched yn bennaf. Ffigwr cryf yn cael ei arddangos yn Elida (Heledd Gwynn) a fe wnes i fwynhau ei pherfformiad hi wrth iddi gyfleu rhwystradigaeth a’r gaethiwed yn ei bywyd. O’r foment y daw hi i fewn a’i gwallt yn wlyb cawn awgrym yn syth fod yna gysylltiad penodol cryf a’r cymeriad yma a’r môr. Ond cymerai bron i ddwy awr i ni sylweddoli pam.

Araf iawn oedd y datblygiad yma a phan ddaeth y cyfle i bach o gyffro ddigwydd gyda’r siawns i ddewis rhwng ddau ddyn rhwng Y Dieithryn (Sion Ifan) neu Dr Wangel (Dewi Rhys Williams) am eiliad roeddwn ar flaen fy sedd gyda’r ofn fod y gwn, a oedd yn llaw Y dieithryn, am gael ei ddefnyddio. Ond troi at sicrwydd y lan y maen ei wneud ac am aros gyda Dr Wangel. Es i nôl i eistedd a gwrando unwaith eto. Dyna’r broblem, gorfod gwrando yn astud am dair awr a dim llawer yn digwydd o fy mlaen efallai dyma un o’r rhesymau i mi ddiflasu cyn yr egwyl.

Nid wyf yn ei weld yn fai o gwbwl ar yr actorion. Nac ychwaith y trosiad gan Menna Elfyn, a oedd i mi wedi ei drosi yn gyfoes, gyda’r ieithwedd yn rhwydd a llyfn. Gallem ddilyn y sgript yn hawdd dros ben.

Portread Sion Alun Davies o Lyngstrad a brofodd fwayaf swynol i mi. Wrth i’r diniweidrwydd gael ei gyfleu trwy’r llais melfedaidd a’r ystumiau corff cynnil a oedd yn creu sioncrwydd ar y llwyfan ac mi brofias innau siom wrth iddo fethu ddal serch Bollette (Elin Llwyd). Gwrthgyferbynna hyn gan unrhyw weithred arall ar y llwyfan a oedd yn statig iawn.

Set gwych yn ym marn i oedd yn llenwi y llwyfan i gyd. Siomedig iawn oedd y defnydd ohono, ble gwelwyd gwagle enfawr yn y cefn rhan fwyaf o’r amser a oedd yn mynd yn hollol wastraff gyda pawb yn y blaen yn stond, mae’n rhaid gofyn y cwesitwn, pa bwrpas oedd creu set enfawr os nad oedd pwrpas o gwbwl i’w ddefnyddio? Teimlaf yr un peth â’r cwch hyfryd a gafodd ei chreu er mwyn cael dwy funud gyfan o dair awr! Efallai fy mod yn mynd yn rhy bell a dweud gwastraff arian?

Lleisiau swynol iawn oedd gan y côr lleol a oedd yn canu bant o’r llwyfan gyda’r holl wagle yn y set man y man iddyn hwy wedi llewni y llwyfan ar sŵn cyd-gordaidd hyfryd. Mi fyddai wedi ychwanegu dimensiwn arall i’r perffromiad yn lle llonyddwch y symud ar y llwyfan.

Parchaf y ffaith fod gan y Cyfarwyddwr Arwel Gruffydd sialens enfawr o’i flaen a byrder amser yn ffactor. Ond eto y cwestiwn mawr sydd gen i pam dewis y ddrama yma?

Wrth gerdded i mewn i’r theatr siom i ddweud y lleiaf oedd gweld dim ond hanner y theatr yn llawn. Pam? Gyda canran fechan iawn ohonom ni yn bobl ifanc. Eto. Pam? A’i dewis o ddrama glasurol sydd ar fai? Credaf dylid Cwmni Theatr Genedlaethol Cymru ddewis drama sydd yn addas i’r gymdeithas i gyd er mwyn sicrhau parhad a egni newydd i fewn i’r theatr yn lle cael dramau hir syrffiedig nad oedd yn dangos drama Cymru ar ei orau.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s